اهدای خون

اهدا خون

اهدای خون هنگامی رخ می‌دهد که یک فرد سالم به‌طور داوطلبانه مقدار مشخصی از خون خود را در یک مرکز انتقال خون هدیه می‌کند. خون اهدا شده پس از انجام آزمایش‌های غربالگری و تأیید سلامتی به‌منظور تهیه فراورده‌های خونی مورد استفاده قرار می‌گیرد یا از طریق بانک خون مراکز درمانی به افراد دیگر تزریق می‌شود. فرایند اهدا و تزریق به دریافت‌کنندگان، انتقال خون نام دارد

چه کسانی ممکن است نیاز به دریافت خون داشته باشد؟

افراد ممکن است به علل زیر نیاز به تجویز خون داشته باشند:

• از دست دادن حجم زیادی از خون به دنبال تصادف، جراحی یا زایمان
• مشکلات طبی که میتوانند روی خون و ترکیبات آن اثر بگذارند.

در بعضی افراد کاندید جراحی، از مدتی قبل خون خود را ذخیره میکنند تا در صورت نیاز به خون حین جراحی بتوانند از خون خود استفاده کنند.

چه کسانی میتوانند خون اهدا کنند؟

افراد با سن بیشتر از 18 سال و کمتر از 60 سال قادر به اهدا خون هستند. البته ممکن است این سنین در کشورهای مختلف کمی متفاوت باشد. افراد کاندید اهدا خون باید سلامت باشند. داشتن برخی شرایط برای اطمینان از این سلامت ضروری است. این مساله به این منظور است که هم برای اهدا کننده و هم دریافت کننده خون مشکلی ایجاد نشود.

ممکن است بعضی افراد به منظور بررسی بعضی عفونتهای احتمالی در خون خود مثل عفونت با ویروس نقص ایمنی یا “اچ آی وی” اقدام به اهدا خون کنند، البته این کار اشتباه است.

برای اطمینان از احراز همه شرایط لازم برای اهدا خون یک پزشک یا پرستار از شما سوالاتی میپرسد و شما را معاینه می کند.

سوالات قبل از اهدا خون:

پزشک یا پرستار مسوول در مرکز اهدا خون این سوالات را از شما میپرسند:

• شرایط طبی شما از جمله سابقه بیماریهای قلبی، کبدی، کلیوی، ریوی و خونی
• سوابق جراحی شما
• سوابق تجویز واکسن شما
• سابقه تماس شما با برخی عفونت ها مثل هپاتیت یا مالاریا
• حال عمومی شما در روز مراجعه برای اهدا خون مثلا وجود تب یا مصرف برخی داروها
• کشوری که شما در آن زندگی میکنید.
• سوابق رابطه جنسی شما، زیرا برخی روابط جنسی پرخطر باعث افزایش خطر ابتلا شما به بعضی بیماریها میشود.
• وجود تتو یا خالکوبی روی بدن شما
• سابقه حجامت در شما
• سابقه تزریق مواد
• وزن شما، زیرا افراد با وزن کمتر از 50 کیلوگرم مجاز به تجویز خون نیستند.
• سوابق اهدا خون شما، اهدا خون قبلی شما نباید قبل از 8 هفته باشد و در سال نباید بیش از 4 بار بشود.

معاینات قبل از اهدا خون

پزشک یا پرستار قبل از اهدا خون درجه حرارت، فشار خون و ضربان قلب شما را چک میکند.

حین اهدا خون چه اتفاقی می افتد؟

شما روی یک صندلی مینشینید یا روی یک نیمکت به پشت تکیه میکنید. سپس کارشناس با یک سوزن از ناحیه ساعد وارد یکی از سیاه رگ یا وریدهای شما میشود و خون از طریق سوزن و یک لوله، وارد یک کیسه میشود. این فرایند حدود 15 دقیقه زمان میبرد.

بعد از اهدا خون به شما یک نوشیدنی یا اسنک داده میشود. همچنین برای مدت کوتاهی از نظر عوارض جانبی احتمالی تحت نظر گرفته میشوید.

در ضمن قبل از ترک محل، به شما شماره تلفنی داده میشود تا در صورت بروز مشکل یا داشتن سوال، بتوانید با آن تماس بگیرید. همچنین در صورتیکه به یکی از سوالات قبل از اهدا خون جواب اشتباه داده باشید، باید برای اصلاح با این شماره تماس بگیرید.

عوارض جانبی اهدا خون چیست؟

شایع ترین عوارض جانبی احتمالی عبارتند از:

• کبودی در محل ورود سوزن
• احساس خستگی

برخی افراد ممکن است دچار غش یا کاهش هوشیاری شوند. این مساله به خصوص ممکن است در اولین اهدا خون یا در افراد جوان یا با وزن پایین اتفاق افتد. برای پیشگیری از این مشکل میتوانید قبل از اهدا خون، مایعات فراوان بنوشید.

بعد از اهدا خون، بدن شما برای جایگزین کردن خون از دست رفته، فعال میشود. این خونسازی کمی زمان بر است، بنابراین برای اهدا خون مجدد، حداقل باید 8 هفته صبر کنید. البته بهتر است قبل از اهدا مجدد خون با پزشک خود مشورت کنید.

بررسی خون اهدایی از نظر مشکلات مختلف

بله، همه خونهای اهدایی از نظر برخی عفونتهای قابل انتقال از راه خون مثل “اچ آی وی” و هپاتیت بی و سی بررسی میشوند. البته بر حسب کشور مبدا ممکن است بررسی از نظر برخی دیگر عفونتها مثل سیفیلیس، ویروس زیکا و ویروس نیل غربی نیز انجام شود.

اگر خون شما آلوده به هرکدام از عفونتهای ذکر شده باشد، سازمان انتقال خون این مساله را به شما اطلاع میدهد. همچنین این خون آلوده برای تجویز به افراد مورد استفاده قرار نخواهد گرفت. البته بسیار مهم است که در صورت هرگونه شک به وجود عفونت های ذکر شده، از اهدا خون برای اطلاع از وجود عفونت اجتناب کنید، زیرا با اینکار ممکن است دیگران را در معرض خطر این عفونتها قرار دهید.

خون اهدایی از نظر مسائلی مثل سرطان یا چربی بررسی نخواهد شد.