زایمان یکی از چندین علت درد دنبالچه

آناتومی استخوان دنبالچه

استخوان دنبالچه بر خلاف تصور، وظایفی برای ایجاد تعادل در ستون فقرات دارد و عضلات کف لگن و اطراف لگن برای عملکرد بهتر به این استخوان نیاز دارند.نام این استخوان از واژه kokkyx یونانی به معنای  Cuckoo tail منقار پرنده فاخته بدلیل شباهت دنبالچه  به منقار این پرنده بر گرفته شده است.

درد دنبالچه

دنبالچه پایین‌ترین قسمت ستون فقرات است. این قسمت باقیمانده یک دم وستیجیال  یا بازمانده ژنتیکی است (که به همین علت به آن «دنبالچه» گفته می‌شود) و متشکل از سه تا پنج استخوان مهره بسیار کوچک می‌باشد که می‌توانند به هم جوش خورده یا از هم جدا باشند.

پیشتر گمان می‌شد که استخوان‌های دنبالچه در تمام موارد به هم جوش خورده‌اند و هیچ حرکتی میان آن‌ها وجود ندارد، اما امروزه می‌دانیم که تمامی دنبالچه از یک استخوان یک تکه تشکیل نشده بلکه اغلب دارای چند مهره مجزا است که با استفاده از رباط‌ها و مفاصل فیبری موجود، به صورت محدود حرکت می‌کنند.

دنبالچه از طریق یک مفصل دارای یک دیسک وستیجیال و همچنین چند رباط به ساکروم متصل است. حرکت مفصل بین دنبالچه و ساکروم بسیار محدود است.

علل درد دنبالچه

این مشکل با ایجاد درد و حساسیت در ناحیه دنبالچه همراه است. نوع دردی که در این حالت احساس می شود معمولاً درد ناشی از گرفتگی و دردی است که با نشستن طولانی مدت فرد تشدید می شود. در این حالت ممکن است احساس درد در نتیجه فشار وارد شده به ناحیه دنبالچه یا نواحی اطراف آن ایجاد شود. علاوه بر این درد دنبالچه می تواند در زمان بلند شدن از حالت نشسته، آمیزش جنسی، در هنگام اجابت مزاج، هنگام قاعدگی، یا در هنگام یبوست برای فرد ایجاد شود.

در صورتی که بر اثر ضربه یا فشار بیش از حد، استخوان دنبالچه بیشتر از محدوده‌ی حرکتی بسیار کمی که دارد، حرکت کند، این موضوع سبب آسیب‌دیدگی دنبالچه می‌شود. آسیب دیدگی دنبالچه موجب بروز التهاب و درد موضعی می‌شود. رباط‌ها، اجزای متصل به دنبالچه یا خود استخوان‌های دنبالچه می‌توانند از علل درد استخوان دنبالچه باشند. عفونت دنبالچه نیز می‌تواند موجب درد دنبالچه شود.

علائم و نشانه‌ها

علائم درد دنبالچه می‌تواند شامل یک یا همه موارد زیر باشد:

• دردی که در هنگام نشستن تا حد زیادی بدتر می شود.
• درد دنبالچه که در موقع لمس شدن یا هنگامی که فشاری روی آن قرار می‌گیرد بدتر می‌شود.
• دردی که هنگامی تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده بدتر می‌شود.
• دردی که با یبوست بدتر شده و پس از دفع مدفوع بهتر می‌شود.

نیمه در رفتگی و شکستگی دنبالچه

درد دنبالچه بسیار شدید و آزاردهنده است. بنابراین تأثیر زیادی بر کیفیت زندگی بیمار دارد. بیماران معمولاً این درد را مانند حس کشیده شدن توصیف می‌کند. این درد ممکن است به سمت استخوان خاجی، ستون فقرات یا باسن یا در موارد نادری در پاها نیز منتشر شود. درد دنبالچه اغلب بعد از زایمان طبیعی، زمین خوردن، جراحی یا وارد کردن فشار مکرر به دنبالچه ایجاد می‌شود. شایع‌ترین دلایل بروز این آسیب شامل تصادفات ماشین، آسیب ورزشی، فرسایش بدن، عدم تعادل عضلانی و کشیدگی رباط است.

علت اصلی درد دنبالچه مربوط به نیمه دررفتگی‌های استخوان دنبالچه به سمت قدام و گاهی به سمت خلف می‌باشد که عمدتا در اثر ضربه ایجاد شده است و این ضربه معمولا زمین خوردن با باسن می‌باشد که مستقیم استخوان دنبالچه را تحت تاثیر قرار می‌دهد. هرچند که سابقه ضربه لزوما با زمان درد همخوانی ندارد و گاه بیماران این ضربه را ماه‌ها یا حتی سال‌ها قبل عنوان می‌کنند.

زایمان

در حین زایمان کرد، سر نوزاد از بالای استخوان دنبالچه عبور می‌کند و گاهی اوقات این موضوع می‌تواند موجب آسیب‌دیدگی دنبالچه یا اجزای متصل به آن شود.

فشار

انجام دادن کار‌هایی که موجب فشار به دنبالچه می‌شود، مانند اسب‌سواری یا نشستن روی یک سطح سفت برای مدت طولانی، می‌تواند موجب بروز درد حاد دنبالچه شود.

اضافه وزن و چاقی

چاقی نیز می‌تواند بروز درد دنبالچه را به شدت بیافزاید و این ممکن است به علت کاهش چرخش لگن باشد که در حالت نشسته ایجاد می‌شود و فشار‌ها را بدون انعطاف، مستقیما به دنبالچه وارد می‌کند.

تومور یا عفونت

در موارد نادری، درد دنبالچه بر اثر وجود یک تومور یا بروز عفونت است که بر روی استخوان دنبالچه فشار وارد می‌کند.

درد ناشناخته (ایدیوپاتیک) دنبالچه

منظور از درد ایدیوپاتیک، در واقع دردی است که علت اصلی آن ناشناخته است. در این موارد مشخص نیست که کدام قسمت از دنبالچه یا ساختار‌های مرتبط با آن باعث بروز درد شده‌اند. در بسیاری از موارد، علت درد دنبالچه ناشناخته است که به آن درد ایدیوپاتیک دنبالچه گفته می‌شود. در این موارد، چون علت درد مشخص نیست، پزشک تنها تلاش می‌کند که علائم بیماری را کنترل کند.

 پیشگیری 

شما می‌توانید با تغییر سبک زندگی، از این درد پیشگیری کنید. مانند:

•  سعی کنید اضافه وزن خود را کاهش دهید
• موقع نشستن حتما صحیح بنشینید.
• مراقب زمین خوردن باشید.
• از نشستن طولانی مدت جلوگیری کنید