واکسیناسیون کودکان و معرفی واکسن ها

والدین هر کودک در سال اول زندگی، باید پنج بار کودک خود را برای واکسیناسیون به مرکز بهداشتی درمانی ببرند و برای تقویت اثر واکسن ها نیز پس از یک سالگی مراجعات مجددی مورد نیاز می باشد که این مراحل و نوع واکسن ها در ادامه مطلب نشان داده شده است.

ابتلا به بعضی بیماری ها در دوران کودکی بسیار خطرناک است و می تواند سبب مرگ و میر و ایجاد ناتوانی در کودکان شود.

مهم ترین این بیماری ها، که سالانه جان تعداد بسیاری از کودکان را می گیرد، سل، سرخک، سیاه سرفه، کزاز، دیفتری و هپاتیت «ب» است. همه کودکان باید در مقابل این بیماری ها واکسینه شوند.

بدن انسان در مقابل این ویروس ها و میکروب ها یا سموم، موادی می سازد که اصطلاحا «پادتن» نامیده می شود. حال اگر بدن با میکروب یا ویروس واقعی بیماری (مثل واکسن) برخورد کند می تواند آن را از بین ببرد و بدین ترتیب انسان در مقابل آن بیماری ها ایمن می شود.

تمام مراکز بهداشتی درمانی در کشور ما آماده اجرای واکسیناسیون برای همه کودکان اند و این کار به طور رایگان صورت می گیرد.

پشت کارت رشد کودک، یک کارت واکسیناسیون برای ثبت واکسن های او در نظر گرفته شده است.

زمان بندی واکسیناسیون کودکان 

– بدو تولد: ب ث ژ، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
–واکسن دو ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
– چهار ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال
– شش ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، هپاتیت ب
– یک سالگی: ام ام آر (سرخک، اوریون و سرخجه)
– هجده ماهگی: ثلاث، قطره فلج اطفال، ام ام آر
– شش سالگی: ثلاث، قطره فلج اطفال

این واکسن ها چه هستند؟

– واکسن ب ث ژ:  واکسن ب ث ژ  با استفاده از باکتری ضعیف شده سل، علیه بیماری سل ساخته شده است که به صورت زیرپوستی در بالای بازوی نوزاد در بدو تولد تزریق می شود.

– واکسن ثلاث یا سه گانه (دیفتری، کزاز، سیاه سرفه):  واکسن سه گانه  با استفاده از باکتری کشته شده سیاه سرفه و سموم باکتری های دیفتری و کزاز ساخته می شود. دیفتری، کزاز و سیاه سرفه بیماری های خطرناکی هستند که می توانند موجب مرگ یا عوارض شدید شوند.

– قطره فلج اطفال خوراکی: فلج اطفال یک بیماری حاد ویروسی است که می تواند منجر به فلج دائمی گروهی از عضلات بدن شود.

– واکسن ام ام آر یا MMR (سرخک، سرخجه، اوریون): این واکسن از ویروس ضعیف شده این بیماری ها تهیه می شود. علایم بیماری سرخک عبارت است از تب بالا و چند روزه همراه با آب ریزش بینی، التهاب ملتحمه چشم و جوش هایی که بعد از شروع تب ظاهر می شود.

– واکسن هپاتیت ب: بیماری هپاتیت B ( که از طریق خون یا مادر به جنین و ارتباط جنسی) منتقل می شود، در برنامه واکسیناسیون قرار دارد. از جمله عوارض تزریق واکسن می توان به قرمزی جای واکسن، درد، سردرد و کسالت اشاره کرد.

برای شناخت بیماری هایی که علیه آن ها واکسیناسیون انجام می شود، توضیح مختصری در متن زیر آمده است.

  سل

سل بیماری واگیردار و مزمنی است که سالانه میلیون ها نفر را در جهان مبتلا می سازد. میکروب سل از طریق خلط فرد مبتلا و هوا وارد مجاری تنفسی افراد سالم می شود و آن ها را مبتلا می سازد.

تشخیص سل مستلزم لوازم تشخیصی و درمان سل طولانی مدت و مشکل است.

در چند دهه گذشته بیماری سل بیش تر در کشورهای در حال توسعه دیده می شد، اما امروزه با بروز بیماری ایدز که ایمنی افراد را در مقابل بیماری ها کاهش می دهد، دوباره بیماری سل در سراسر جهان مشاهده می شود و باعث مرگ و میر و معلولیت عده بسیار زیادی می گردد.

واکسن بیماری سل «ب، ث، ژ» نام دارد و باید در اولین فرصت پس از تولد به نوزاد تزریق شود.

کزاز بیماری خطرناکی است و ابتلا به آن در هر سنی امکان دارد.

 کزاز

میکروب کزاز در خاک وجود دارد و در صورتی که زخم بدن با خاک آلوده شود، احتمال بروز این بیماری وجود دارد.

کزاز بیماری خطرناکی است و ابتلا به آن در هر سنی امکان دارد. سم میکروب بیماری کزاز از کشنده ترین زهرهای شناخته شده است.

در زایمان های غیربهداشتی احتمال دارد که نوزاد مبتلا به کزاز شود. کزاز نوزادان بیماری بسیار خطرناکی است، اما می توان با واکسیناسیون مادران، بیماری کزاز  را حذف کرد.

سرخک

بیماری سرخک شدیدا مسری است و تمام کودکانی که واکسن نزده باشند، به سرخک مبتلا خواهند شد. علایم  بیماری سرخک ، شامل بثورات پوستی، تب و سرفه است.

سرخک عوارض گوناگونی دارد و مهم ترین آن ها سینه پهلو، کوری و کری است. میزان مرگ و میر ناشی از  بیماری سرخک ، به خصوص در کودکانی که مبتلا به سوءتغذیه هستند، بسیار زیاد است.

هپاتیت (ب)

هپاتیت B نوعی بیماری است که کبد فرد مبتلا را گرفتار می کند و علایم آن تهوع، استفراغ و بی اشتهایی شدید است.

بیماری هپاتیت B، نارسایی کبد و مشکلات بسیاری برای فرد مبتلا ایجاد می کند و در نهایت منجر به مرگ وی می شود.

واکسیناسیون علیه بیماری هپاتیت B از ابتلا به آن پیشگیری می کند.